लायम ग्रुपला अशी संस्था म्हणून उभं करणं जी दडलेली कौशल्यं शोधते आणि भविष्यासाठी प्रोफेशनल्स घडवते
तंत्रज्ञान कितीही प्रगती केली तरी कंपन्या माणसांनीच चालवल्या जातात. आजच्या काळात अनेक लोक कर्मचाऱ्यांना फक्त एक साधन समजतात, पण काही लोक त्यांना खरी ताकद मानतात. जी.एस. रमेश हे अशा काही लोकांपैकी आहेत. त्यांनी सुरुवातीपासूनच समजून घेतलं की लोक हे फक्त कंपनीचा भाग नाहीत, तर कंपनीचं मुख्य बल आहेत. आणि लायम ग्रुपसह त्यांनी गेल्या २० वर्षांत हे सिद्ध केलं की योग्य टीम आणि नीतीमुळे कोणत्याही संस्थेचं भविष्य घडू शकतं.
दूरदर्शी माणसाची सुरुवात
जी.एस. रमेश यांचा व्यावसायिक प्रवास १९७७ मध्ये टाटा ग्रुपमध्ये सुरू झाला, ज्याला ते आजही मोठा सन्मान देतात. धनबादमधील कोळसा खाणीत त्यांनी शिकलं की खरी ताकद कंपनीतील लोकांत असते.
टाटामध्ये ते कोळसा, स्टील, सिमेंट आणि वीज या क्षेत्रात काम करत होते. प्रत्येक अनुभवाने त्यांना काहीतरी नवीन शिकवलं, पण सर्वांत महत्त्वाचं म्हणजे त्यांनी शिस्त, प्रामाणिकपणा आणि लोकांबद्दलचा आदर यांसारखे मूल्य आत्मसात केले.
एक मोठा टप्पा आला तेव्हा ते हुंडई मोटर इंडियामध्ये गेले. ते भारतातील सर्वात मोठ्या ग्रीनफील्ड ऑटो प्लांट प्रोजेक्टचे नेतृत्व करणारे पहिले भारतीय ठरले. चेन्नईमध्ये हुंडईचा पाया घालताना त्यांनी कोरियन नेतृत्वसंस्थेशी काम करून शिकवलं की ध्येयावर लक्ष केंद्रित करणं किती गरजेचं आहे. टाटाने त्यांना नैतिकतेचं शिक्षण दिलं आणि हुंडयाने त्यांना काम नीटपणे पूर्ण करण्याची कला शिकवली.
शेवटी, ते हुंडईमध्ये सीनियर व्हाईस प्रेसिडेंट – HR पदावरून निवृत्त झाले. पण निवृत्ती त्यांच्यासाठी शेवट नव्हती, तर नवीन सुरुवात होती. त्यांना त्यांच्या अनुभवातून समजलं की अनेक कुशल लोकांना योग्य संधी न मिळाल्यामुळे मागे रहावं लागतं. हीच गोष्ट त्यांना पुढे जाण्यास प्रोत्साहित करत राहिली. आणि २००७ मध्ये त्यांनी या ध्येयाने लायम ग्रुपची स्थापना केली.
लायम ग्रुपची सुरुवात
लायम ग्रुप सुरू करणं जी.एस. रमेश यांच्यासाठी काही बॅकअप प्लॅन नव्हतं. उलट, ही एक जाणूनबुजून घेतलेली निर्णय होती ज्यामुळे ते इतरांच्या स्वप्नांना साकार करण्यास मदत करू शकतील. त्यांनी अनेक वर्षे पाहिलं की कंपन्या योग्य टॅलेंट शोधण्यात अडचणीत असतात आणि बऱ्याचदा मोठी क्षमता असलेले लोक योग्य कनेक्शन किंवा शैक्षणिक पात्रतेमुळे मागे पडतात. ते ह्याला बदलायचं ठरवलं. २००७ मध्ये, त्यांचा मुलगा रोहत आणि काही जवळच्या सहकाऱ्यांसह त्यांनी लायम ग्रुपची स्थापना केली. हे त्यांचं समाजाला परत देण्याचं माध्यम होतं — ज्यांना संधी मिळाली नाही त्यांना योग्य संधी मिळावी यासाठी. उद्दिष्ट सोपं पण शक्तिशाली होतं — एक असा सिस्टम तयार करणं जिथे लोकांना प्रशिक्षण दिलं जाईल, आधार दिला जाईल आणि योग्य जागी नियुक्ती केली जाईल, विशेषतः ज्यांचे शैक्षणिक किंवा आर्थिक पार्श्वभूमी कमी आहे.
लायम सुरुवातीला एक लहान HR कन्सल्टिंग कंपनी होती, पण लवकरच मोठी झाली. लायम टॅलेंट अकादमी तयार केली गेली ज्याने अप्रकाशित प्रतिभेला प्रशिक्षण आणि सामर्थ्य दिलं. रद्रम क्वालिटी सर्व्हिसेस कॉन्ट्रॅक्ट मॅन्युफॅक्चरिंगसाठी स्थापन केली गेली, तर लायम फ्लेक्सी सोल्यूशन्सने कामगिरीवर आधारित स्टाफिंग सेवा दिली. कंपनीचा विकास लायमच्या 3 P (पिपल, प्रोसेस, आणि प्रोडक्टिव्हिटी मॅनेजमेंट) या तत्त्वावर आधारित होता. या फ्रेमवर्कमुळे लायम एका पारंपरिक HR कंपनीपासून एक विश्वासार्ह आणि जबाबदार व्यवसाय भागीदार बनला.
असे वर्षानुवर्षे नंतरही, जी.एस. रमेश दररोज त्याच जोशाने आणि उद्दिष्टाने उठतात जे त्यांना पहिल्या दिवशी होते — निर्माण करणे, मार्गदर्शन करणे, शिकणे आणि सेवा देणे. लायम त्यांचा आणि त्यांच्या मूल्यांचा — शिस्त, कामगिरी, आणि उद्दिष्ट — विस्तार झाला आहे.
नेतृत्वाचा मानवी पैलू
जी.एस. रमेश यांनी नेतृत्व शिकण्याचा खरा धडा वर्गखोलीत किंवा बोर्डरूममध्ये नव्हे, तर कोळसा खाणी आणि कारखान्यांमध्ये काम करणाऱ्या कामगारांसोबत खांद्याला खांदा लावून शिकला. “माझा कधीच असा विश्वास नव्हता की नेतृत्व म्हणजे सत्ता किंवा ताकद,” ते म्हणतात. “नेतृत्व म्हणजे जबाबदारी घेणे, सहानुभूतीने पुढे जाणे, आणि कठीण प्रसंगीही आपल्या उद्दिष्टांशी प्रामाणिक राहणे.” टाटामध्ये त्यांनी शिकलं की लोकांशी आदराने, प्रामाणिकपणाने आणि न्यायाने वागणं हा सर्वात मोठा व्यवसायाचा नियम आहे. हुंडईमध्ये त्यांना एक रचना केलेली, तपशीलवार आणि शिस्तबद्ध कार्यसंस्कृती अनुभवायला मिळाली.
या दोन अनुभवांनी त्यांचं नेतृत्व संतुलित केलं, ज्याला ते “नैतिकतेवर आधारित सहानुभूती आणि स्पष्टतेवर आधारित अंमलबजावणी” म्हणतात. त्यांच्यासाठी प्रामाणिकपणा हा अगदी अनिवार्य आहे.
“सत्य कधीही कठीण असलं तरी, मी नेहमी क्लायंट्स, टीम आणि स्वत:शी प्रामाणिक राहतो.”
धैर्य हे देखील त्यांच्या प्रवासाचं महत्त्वाचं वैशिष्ट्य आहे. निवृत्तीच्या नंतर लायम सुरू करणं आणि जे लोक नजरअंदाज केले जातात त्यांच्यावर लक्ष केंद्रित करणं, यासाठी ठाम विश्वास आणि आत्मविश्वास लागतो.
पण कदाचित त्यांच्या नेतृत्वाची सर्वात खास बाब म्हणजे त्यांची दयाळूपणा आणि सहानुभूती. ही फक्त ‘सॉफ्ट स्किल्स’ नाहीत त्यांच्यासाठी. संयमाने ऐकणं, लोकांवर विश्वास ठेवणं, आणि ते कधी कमी पडले तर त्यांचा पाठीराखा बनणं — हेच विश्वास तयार करतं. आणि विश्वासच मजबूत संघ तयार करतो. “अजूनही मी उंचावरून नेतृत्व करत नाही,” ते म्हणतात. “मी माझ्या टीमसोबत चालतो, त्यांच्या यश, अपयश, शंका आणि स्वप्नांसोबत.”
लायम काय देतो
जे स्वप्न लायम ग्रुप सुरू करण्यामागे होते — म्हणजे उद्योगातील गरज आणि अप्रयुक्त प्रतिभा यांच्यातील अंतर कमी करणं — ते आज एक संपूर्ण वर्कफोर्स सोल्यूशन्स कंपनी बनली आहे, जी उद्योगांनाही सेवा देते आणि व्यक्तींना देखील मदत करते.
लायमच्या कामाचा मुख्य पाया आहे त्यांचा जबाबदारीवर आधारित मॉडेल. कंपनी संपूर्ण कर्मचारी प्रवासाची जबाबदारी घेत आहे — भरतीपासून ते कामगिरी आणि उत्पादकतेवर लक्ष ठेवणं. फक्त जागा भरण्याऐवजी, लायम प्रत्येक व्यक्तीची कामगिरी आणि क्लायंटच्या दीर्घकालीन वाढीमध्ये त्याचा वाटा याकडे लक्ष देतो. त्यांचा भरतीचा दृष्टिकोन फारच लक्ष केंद्रित केलेला आणि सांस्कृतिक जुळणीवर आधारित असतो. त्यामुळे ऑटोमोटिव्ह, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि संबंधित उद्योगांमध्ये त्यांचे दीर्घकालीन भागीदारी टिकून राहतात.
लायमच्या दुसऱ्या महत्त्वाच्या शाखांमध्ये रद्रम क्वालिटी सर्व्हिसेस आहे, जी कॉन्ट्रॅक्ट मॅन्युफॅक्चरिंग करते — प्लांट फ्लोरवर मनुष्यबळ, उत्पादन, गुणवत्ता प्रणाली, आणि अभियांत्रिकी प्रक्रियेचे व्यवस्थापन करते. डिजिटल समाकलनामुळे, लायम प्लांट ऑपरेशन्स, सप्लाय चेन, आणि शॉप फ्लोर मॅनेजमेंट सुलभ आणि खर्च-कमी करत आहे.
सर्वात महत्त्वाची पुढाकार म्हणजे कंपनी-इन-कंपनी (CIC) मॉडेल. जी.एस. रमेश यांनी अनुभवलेल्या गोष्टींवरून हे मॉडेल तयार झाले. ते म्हणतात, “उद्योग कमी किमतीच्या मजूरांवर उत्पादन वाढवण्यासाठी अवलंबून असतात, पण खराब गुणवत्ता आणि पुन्हा काम करण्याच्या गुप्त खर्चाबाबत त्यांना माहिती नसते.” CIC ह्याच समस्येवर उपाय आहे. त्यांनी पाहिलं की दरवर्षी सुमारे 4 लाख युवक डिप्लोमा अपयशामुळे पूर्ण करू शकत नाहीत, पण त्यांच्याकडे मॅन्युफॅक्चरिंगसाठी आवश्यक कौशल्यं असतात. तरीही ते नातेसंबंध नसलेल्या नोकऱ्या करतात.” CIC या दुर्लक्षित उमेदवारांना ओळखते, त्यांना लक्षित प्रशिक्षण देते, ग्राहकांच्या ऑपरेशन्समध्ये ठेवते आणि त्यांना उत्पादनक्षम, आत्मविश्वासू व्यावसायिक बनवते.
रणनीतिक HR सल्लागारतेपासून ग्लोबल क्लायंटसाठी ऑफशोर डेव्हलपमेंट सेंटर चालवण्यापर्यंत, लायम तीन मुख्य स्तंभांवर काम करतो: खर्च, गुणवत्ता, आणि उत्पादकता. त्यांच्या सर्व सेवांमध्ये एक गोष्ट कायम असते — योग्य समर्थन मिळाल्यास प्रत्येक व्यक्ती बदल घडवून आणणारा ताकदवान ठरू शकतो.
वर्कफोर्स सोल्यूशन्सचं भविष्य घडवणं
HR आणि स्टाफिंग उद्योग एका नव्या टप्प्यात प्रवेश करत आहे — जो बुद्धिमत्ता, चपळाई, आणि सामायिक जबाबदारीने ओळखला जातो. भारताच्या वाढत्या औद्योगिक आधार आणि तरुण कामगारांमुळे, कंपन्या जुन्या “सप्लाय-एंड-डिप्लॉय” मॉडेलपासून स्मार्ट, जबाबदार वर्कफोर्स सोल्यूशन्सकडे जात आहेत. आणि लायम फक्त बदलाला पाठपुरावा करत नाही, तो त्यासाठी तयार होत आहे आणि कधी कधी तो बदल घडवतही आहे.
जी.एस. रमेश म्हणतात, “आम्ही आता हेडकाउंटवरून ब्रेनकाउंटकडे जात आहोत. भविष्य त्या लोकांचं आहे जे फक्त सेवा देत नाहीत, तर समस्या सोडवतात.” लायममध्ये ही दृष्टी आधीच अमलात आली आहे. आजच्या जलद गतीच्या उद्योगांमध्ये, त्यांची ताकद आहे वेगाने जुळवून घेण्याची, पण मूळ मूल्यं — खर्च, गुणवत्ता, उत्पादकता — विसरू नये. ते स्टोअर ऑपरेशन्स, सप्लाय चेन, आणि उत्पादन प्रणाली यांसारख्या महत्त्वाच्या कार्यांना डिजिटल बनवत आहेत. AI-आधारित भरती, HR विश्लेषण, आणि डिजिटल डॅशबोर्डच्या साहाय्याने ते प्रत्येक कामात वेग आणि स्पष्टता आणत आहेत.
रमेशांना क्लायंटच्या अपेक्षांमध्ये स्पष्ट बदल दिसतो. “ते आता फक्त विक्रेते नाही हवे. ते असे भागीदार हवे जे निकाल सामायिक करू शकतील, वेगाने बदल करू शकतील, आणि चढउतारात सोबत राहतील.” लायमची जबाबदारीची संस्कृती हे ठरवते की ते काम फक्त पूर्ण करत नाहीत, तर नीट पूर्ण करतात.
मॅन्युफॅक्चरिंग, EV, लॉजिस्टिक्स, आणि R&D सारख्या उद्योगांच्या वाढत्या गरजा लक्षात घेऊन, लायम त्यांच्या सेवा त्या गरजेनुसार समायोजित करत आहे. डिजिटल डॅशबोर्ड, स्मार्ट मॅन्युफॅक्चरिंग, आणि डेटा-आधारित अंतर्दृष्टी यामुळे ते ऑपरेशन्समध्ये ट्रेसबिलिटी आणि कार्यक्षमता वाढवत आहेत. खोल उद्योग समज, उत्कृष्टतेची बांधिलकी, आणि डिजिटल नवोपक्रम आणि मानवी भांडवलात गुंतवणुकीसह, लायम फक्त भविष्यासाठी तयार नाही, तर त्याचं घडणंही करतो.
पण तंत्रज्ञानाच्या गर्दीतही, लायम त्यांची खरी ओळख विसरत नाही. जी.एस. रमेश म्हणतात, “सर्वात महत्त्वाचं गुंतवणूक साधनांमध्ये नाही, तर लोकांमध्ये आहे.” त्यांच्यासाठी सर्वात महत्त्वाचं गुंतवणूक लोक आहेत. कंपनी असे मेंदू तयार करत आहे जे लगेच जुळवून घेऊ शकतील, नेतृत्व करू शकतील, आणि रिअल-टाइममध्ये मूल्य निर्माण करू शकतील. अनिश्चिततेने भरलेल्या जगात, लायम जबाबदारी देतो. “कठीण वेळ आली तरी आम्ही मागे हटत नाही — आम्ही सोडवतो, टिकून राहतो, आणि मजबूत करतो.” बदल हा एकटा कायमस्वरूपी आहे, आणि लायम फक्त पुढील काळासाठी तयार नाही, तर तो तयार करतही आहे.
पुढील वाटचाल
जी.एस. रमेश आणि लायम टीमसाठी पुढील वाट स्पष्ट आहे — म्हणजे लोकांना योग्य आणि अर्थपूर्ण करिअर देणं आणि क्लायंट्सना योग्य टॅलेंटच्या मदतीने आत्मविश्वासाने वाढण्यासाठी साथ देणं. हे फक्त व्यवसायाचं उद्दिष्ट नाही, तर सामाजिक आणि आर्थिक मूल्य तयार करण्याची बांधिलकी आहे.
आगामी वर्षांत कंपनी आपले तीन मुख्य स्तंभ — खर्च, गुणवत्ता, आणि कामगिरी (CQP) — यावर अधिक लक्ष केंद्रित करणार आहे. उत्पादन, संशोधन, ईव्ही किंवा उदयोन्मुख क्षेत्रांमध्ये प्रत्येक काम या तीन मापदंडांवर आधारित असेल. व्यवसायाच्या ध्येयांसोबत भरती प्रक्रियेला जोडून, लायम आता फक्त स्टाफिंग पार्टनर नव्हे तर धोरणात्मक वाढीसाठी मदत करणारा भागीदार बनत आहे.
लायमचे लक्ष आता फक्त “हेडकाउंट” वरून “ब्रेनकाउंट” कडे सरकत आहे — म्हणजे अशा लोकांना नोकरी देणं जे विचार करू शकतील, योगदान देऊ शकतील आणि त्यांच्या कामाच्या ठिकाणी सकारात्मक बदल करू शकतील. यात प्रशिक्षण, ऑनबोर्डिंग, सांस्कृतिक जुळणी, आणि रिअल-टाइम कामगिरी ट्रॅकिंगमध्ये गुंतवणूक होते.
हे उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी कंपनी डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन वाढवत आहे, AI आधारित स्मार्ट भरती करीत आहे, उमेदवार मूल्यांकनासाठी अॅनालिटिक्स वापरत आहे, आणि शॉपफ्लोर कामगिरीवर लक्ष ठेवण्यासाठी बुद्धिमान प्रणाली लावत आहे. कंपनी-इन-कंपनी (CIC) मॉडेलचा विस्तार करत आहे जेणेकरून कमी प्रतिनिधित्व असलेल्या गटांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण होतील. तसेच, आंतरराष्ट्रीय क्लायंट्ससाठी स्केलेबल आणि नियमपालक टीम्ससह ऑफशोर डेव्हलपमेंट सेंटर (ODC) सेवा मजबूत करत आहे.
एक नेता जो सतत विकसित होत आहे
७१ वर्षांच्या वयातही, जी.एस. रमेश यांचा विश्वास आहे की शिकणं आयुष्यभर चालतं. त्यांच्यासाठी केवळ उद्योग ज्ञान नाही, तर भावनिक जागरूकता, स्पष्ट विचार, आणि बदल स्वीकारण्याची तयारी हेच त्यांना सध्याच्या काळाशी जुळवून ठेवतं. ते मार्केट ट्रेंड्स आणि सामाजिक-आर्थिक बदलांवर लक्ष ठेवतात आणि विविध पिढ्यांच्या व्यावसायिकांशी नियमित संवाद साधतात. विशेषतः तरुण कामगारांच्या ताज्या आणि प्रामाणिक विचारांना ते फार महत्व देतात, जे त्यांना जमिनीशी जोडलेलं आणि प्रेरित ठेवतात.
ते मानसिक स्पष्टता आणि शारीरिक तंदुरुस्तीचे कट्टर समर्थक आहेत. त्यांचा दररोजचा दिनचर्या योगा, ध्यान आणि आध्यात्मिक साधनांनी भरलेला आहे. आर्ट ऑफ लिव्हिंग, ट्रान्सेंडेंटल मेडिटेशन, आणि रейки हीलिंगमध्ये प्रशिक्षित, हे सराव त्यांना गुंतागुंतीच्या परिस्थिती शांतपणे हाताळण्यास आणि सहानुभूतीपूर्ण नेतृत्वाची पद्धत तयार करण्यास मदत करतात.
त्यांच्या नेतृत्व शैलीवर दोन मुख्य प्रभाव पडले आहेत. करिअरच्या सुरुवातीस टाटा स्टीलचे माजी चेअरमन रुसि मोडी यांच्याशी झालेल्या छोट्या भेटीने त्यांच्यावर खोल परिणाम झाला. मोडींची स्पष्टता, धैर्य, आणि लोकांबद्दलची बांधिलकी यांनी त्यांना शिकवले की नेतृत्व करिश्मा किंवा नियंत्रणाचा खेळ नाही, तर प्रामाणिक राहणं, मूल्यांवर टिकून राहणं आणि लोकांच्या हितासाठी कठीण निर्णय घेणं आहे.
हुंडई मोटर इंडियामधील वर्षांनी त्यांना शिस्त, लक्ष केंद्रित करणं, आणि अचूकतेची शिकवण दिली — जी त्यांनी कोरियन नेतृत्वात पाहिली. या सर्वांचा संगम त्यांच्या नेतृत्व तत्त्वज्ञानाचा पाया आहे, ज्यात सहानुभूती आणि निकाल दोन्ही असतात.
“हे सर्वकाही माझ्या नेतृत्वाला दिशा देतात — लोकांची काळजी घेणं आणि काम नीट करण्यावर लक्ष ठेवणं.”
— जी.एस. रमेश
नेतृत्व मंत्र
जी.एस. रमेश यांच्याकडे तरुण व्यावसायिकांसाठी एक सोपी पण प्रभावी शिफारस आहे: “आगंभरून सुरू करा, पण नेहमी आपल्या मूल्यांवर ठाम राहा. अडचणी येतील — काही तुमचा संयम तपासतील, काही तुमची सहनशक्ती. पण सातत्य हे तुमचं सर्वात मोठं शस्त्र असेल.”
कौशल्यं आणि महत्त्वाकांक्षा महत्त्वाची असली तरी ते मानतात की दीर्घकालीन यश मजबूत नैतिक संस्कृती तयार केल्यावर येतं. “जेव्हा तुम्ही प्रामाणिकपणे नेतृत्व करता, तेव्हा तुम्ही फक्त क्लायंट्स आणि भागीदारांचा विश्वासच मिळवत नाही, तर तुमच्या टीममध्ये निष्ठाही निर्माण करता.” हा विश्वास सहकार्य आणि नवोपक्रमाचा पाया बनतो, ज्यामुळे व्यवसाय फक्त यशस्वी होत नाही तर अनिश्चित काळातही टिकून राहतो. ते म्हणतात, “तुमचा व्यवसाय विश्वास, सन्मान आणि प्रामाणिकपणावर बांधा — यश आपोआप येईल.”
जेव्हा त्यांना विचारले गेले की ते कोणत्या जीवन तत्त्वाचा पालन करतात, ते म्हणाले, “जर एक गोष्ट आहे ज्यावर मला पूर्ण विश्वास आहे, ती म्हणजे HR म्हणजे ‘Honesty in Relationships’ — नातेसंबंधांतील प्रामाणिकपणा. तुम्ही क्लायंट, उमेदवार किंवा सहकारी कसेही असलात, प्रामाणिकपणा हे सर्व सार्थक नात्यांचं मूलमंत्र आहे.”
जी.एस. रमेश यांच्यासाठी हे फक्त व्यवसायाचे तत्त्व नाही, तर आयुष्य जगण्याचा मार्ग आहे. “जेव्हा तुम्ही प्रामाणिकपणे नेतृत्व करता, तेव्हा विश्वास नैसर्गिकपणे तयार होतो. आणि विश्वासाबरोबर विकास येतो, वैयक्तिक आणि व्यावसायिक दोन्ही क्षेत्रात.”
