आरएसबी संस्कृती: जिथे बदल घडवतो माणूस

निर्मला बेहरा: आरएसबी ग्रुपच्या People-First ट्रान्सफॉर्मेशनमागची शक्ती

एक महान कंपनी उभारायची असेल, तर तितकीच प्रभावी संस्कृती तयार करावी लागते. आणि अशी संस्कृती तयार होते जेव्हा कर्मचार्‍यांची प्रगती, सुरक्षितता आणि संधी यांना सर्वात मोठे महत्त्व दिले जाते. आरएसबी ग्रुप मध्ये ही People-First दृष्टीकोन प्रत्यक्ष बदल घडवतो आहे—विशेषतः अशा महिलांसाठी ज्या आत्मविश्वासाने आपली ओळख निर्माण करू इच्छितात.

या बदलाच्या केंद्रस्थानी आहेत निर्मला बेहरा, ग्रुप एचआरच्या एक्झिक्युटिव्ह डायरेक्टर. 20 वर्षांहून अधिक अनुभव असलेल्या निर्मलाजी आज अनेक महत्त्वपूर्ण इनिशिएटिव्ह्सचं नेतृत्व करत आहेत, ज्यामुळे आरएसबी केवळ एक यशस्वी कंपनी राहिलेली नाही, तर एक अशी जागा बनली आहे जिथे कर्मचारी सशक्त आणि प्रेरित वाटतात.

आरएसबी ग्रुपचा प्रवास

आरएसबी ग्रुपची सुरुवात 1973 मध्ये दोन भावंडांचा एकत्रित स्वप्न घेऊन झाली—आर. के. बेहरा आणि एस. के. बेहरा. ₹2 लाखांची भांडवली गुंतवणूक आणि समर्पित छोट्या टीमसह, त्यांनी बिहार (आता झारखंड) मध्ये International Auto Products सुरू केली. सुरुवातीच्या काळात टाटा स्टील आणि युरेनियम कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया यांच्यासाठी किरकोळ मेंटेनन्स कामांवरच भर होता. 1978 मध्ये टाटा मोटर्स कडून मिळालेल्या मोठ्या कॉन्ट्रॅक्टने कंपनीच्या यशाचा पाया घातला.

1990 च्या दशकात आरएसबीने प्रोपेलर शाफ्ट आणि गिअरबॉक्स मॅन्युफॅक्चरिंगमध्ये डायव्हर्सिफाय केलं आणि भारतभर विस्तार केला. पुण्यात टाटा मोटर्सच्या आमंत्रणावरून गिअर उत्पादन केंद्र स्थापन केलं. त्यानंतर अमेरिका आणि मेक्सिकोमध्येही कंपनीने आपली उपस्थिती निर्माण केली—अ‍ॅक्विझिशन आणि ग्रीनफील्ड प्रोजेक्ट्स च्या माध्यमातून.

आज आरएसबी ग्रुप ही ₹3000+ कोटींची एक ग्लोबल इंजिनिअरिंग कंपनी आहे, ज्याची 17 मॅन्युफॅक्चरिंग युनिट्स आहेत. कंपनीचं मुख्यालय पुण्यात आहे आणि या गटात खालील कंपन्या येतात:

• RSB Transmissions (I) Ltd.
• RSB Transmissions North America Inc.
• RSB Transmissions De Mexico
• I-Design Engineering Solutions Ltd., जी प्रॉडक्ट इनोव्हेशन आणि डिझाइनचं नेतृत्व करते.

आरएसबी ग्रुप टाटा मोटर्स, महिंद्रा अँड महिंद्रा, जॉन डिअर, फिएट, रेनॉल्ट-निसान अशा अनेक OEMs ना सेवा पुरवतो.

त्यांचा फोकस गुणवत्ता, शाश्वतता, आणि फ्युचर-रेडी तंत्रज्ञान यावर आहे. डेमिंग आणि टीपीएम अवॉर्ड्स, ईएसजी उपक्रम, आणि ईव्ही व हायड्रोजन तंत्रज्ञानातील गुंतवणुकीतून ही बांधिलकी दिसून येते.

पण व्यवसायापलीकडे जाऊन आरएसबी माणसांमध्ये गुंतवणूक करत आहे.

‘एक पहल’ सारख्या मोहिमांमधून महिलांना सशक्त केलं जात आहे, तर RSB फाउंडेशन च्या माध्यमातून शिक्षण आणि आरोग्य क्षेत्रात मोलाचं योगदान दिलं जात आहे. आरएसबी केवळ यंत्र बनवत नाही—तर समाजात सकारात्मक बदल घडवतो.

ध्येयशील नेतृत्व

प्रत्येक यशस्वी संस्थेमागे असा लीडर असतो ज्याला हे स्पष्टपणे माहिती असतं की कामगिरी, संस्कृती आणि दीर्घकालीन वाढ यामागची खरी शक्ती म्हणजे लोक. आरएसबी ग्रुप मध्ये ती व्यक्ती म्हणजे निर्मला बेहरा—ज्यांच्याकडे स्ट्रॅटेजिक व्हिजनसोबतच खोल सहानुभूती आणि अनुभव आहे. टेक्नॉलॉजी पासून ह्युमन रिसोर्सेस पर्यंतच्या विविध भूमिकांमधून आलेला अनुभव त्यांना स्ट्रॅटेजी आणि कल्चर दोन्ही आकार देण्यासाठी सज्ज करतो.

इंदिरा इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट मधून मार्केटिंगमध्ये मास्टर्स आणि एक्सएलआरआय, जमशेदपूर मधून एग्जीक्यूटिव्ह डिप्लोमा इन एचआर मिळवलेली निर्मला, ही स्ट्रॅटेजिक थिंकिंग आणि इमोशनल इंटेलिजन्सचं दुर्मिळ मिश्रण घेऊन येतात. त्यांच्या कारकिर्दीची सुरुवात आयटी आणि क्वालिटी मॅनेजमेंट पासून झाली आणि त्यांनी तब्बल 12 वर्षे आरएसबीच्या ग्रुप आयटी डिव्हिजन चे नेतृत्व केलं. ट्रान्सफॉर्मेशन प्रोजेक्ट्स सांभाळत त्यांनी आरएसबीच्या वाढत्या कामकाजासाठी स्केलेबल सिस्टीम्सची पायाभरणी केली. हे ग्राउंड-लेवल अनुभव आता त्यांच्या एचआर लीडरशिप भूमिकेत उपयोगी पडत आहे.

People-First ट्रान्सफॉर्मेशन

आज एक्झिक्युटिव्ह डायरेक्टर – ग्रुप एचआर म्हणून निर्मला एक People-First दृष्टीकोन घेऊन नेतृत्व करतात—जिथे फक्त हायरिंग आणि ट्रेनिंग पुरेसे नाही, तर असं वर्कप्लेस तयार करणं महत्त्वाचं आहे जिथे प्रत्येक माणूस ऐकला जाईल, समजला जाईल आणि त्याला मूल्य दिलं जाईल. त्यांच्या नेतृत्वात आरएसबीने प्रगत एचआर प्रॅक्टिसेस अमलात आणल्या ज्यामुळे कंपनीला “Great Place to Work” सारखी मान्यता मिळाली.

त्यांचा फोकस आहे कॅपेसिटी बिल्डिंग, कल्चर शेपिंग, आणि पीपल स्ट्रॅटेजीला बिजनेस आउटकम्सशी जोडणं. त्यांच्या योगदानाबद्दल त्यांना अनेक पुरस्कार मिळाले आहेत:

• “HR Excellence Award” – ITP ग्रुप
• “Excellence in HR Leadership” – World HR Congress, कुआलालंपुर
• “महाराष्ट्र स्टेट बेस्ट एम्प्लॉयर ब्रँड अवॉर्ड”

त्यांचे विचार Human Capital, Business Manager, आणि People Matters सारख्या मंचांवर प्रकाशित झाले आहेत, जे त्यांना एक प्रभावी थॉट लीडर म्हणून दर्शवतात.

आरएसबीच्या बाहेरही त्या अनेक लीडरशिप आणि इनक्लूजन उपक्रमांमध्ये सक्रिय होत्या, जसे की CII – Indian Women Network (IWN). सध्या त्या लायन्स क्लब – पुणे चैप्टर च्या बोर्डवर आहेत, IIMS पुणे च्या गव्हर्निंग काउंसिल मेंबर आहेत आणि Police Maitri Sangathan च्या कोर टीममध्ये सक्रिय सदस्य आहेत.

पण जेव्हा त्यांना विचारलं जातं की त्यांना काय प्रेरणा देते, तेव्हा त्या म्हणतात—भविष्यातील संधी निर्माण करणं, विशेषतः महिलांसाठी. त्या स्ट्रॅटेजिक एचआर इनिशिएटिव्ह आणि ऑपरेशनल एक्सीलन्स यामध्ये सुंदर समतोल राखतात—हीच त्यांची खरी ताकद आहे. त्यांच्या पुढाकाराने आरएसबीमध्ये एक असा वर्क कल्चर तयार झाला आहे जिथे परफॉर्मन्ससोबत माणुसकीही जपली जाते.

एक पहल: महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी आरएसबीची वचनबद्धता

निर्मला बेहरा यांच्या नेतृत्वामागे एक स्पष्ट विश्वास आहे—सशक्त महिला म्हणजे सशक्त समाज. हा विश्वास आरएसबी ग्रुप च्या प्रमुख उपक्रमामध्ये म्हणजेच ‘एक पहल’ मध्ये स्पष्टपणे दिसतो, ज्याचे नेतृत्व त्या प्रामाणिकपणे आणि प्रेरणादायी पद्धतीने करतात. हा उपक्रम महिलांच्या सामाजिक आणि आर्थिक सक्षमीकरणावर केंद्रित असून त्यांना वाढ, शिक्षण, सुरक्षा आणि स्वावलंबन मिळवण्यासाठी एक ठोस मार्ग देतो.

एक पहल चार महत्त्वपूर्ण स्तंभांवर आधारित आहे, जे प्रत्येक संगठनाच्या आतल्या समर्पित चॅम्पियन्स नी पुढे नेले आहेत:

• आरोग्य आणि स्वच्छता: मासिक पाळी, वैयक्तिक आरोग्य, आणि स्वच्छतेसंदर्भात जागरूकता आणि संसाधन उपलब्ध करून देणे.
• शिक्षण आणि विकास: कौशल्यवृद्धीसाठी संधी तयार करणे, ज्यामुळे महिला वैयक्तिक आणि व्यावसायिक दोन्ही स्तरांवर प्रगती करू शकतील.
• सुरक्षा: कामाच्या ठिकाणी आणि वैयक्तिक आयुष्यात सुरक्षिततेबाबत माहिती देणे, जेणेकरून महिला प्रत्येक ठिकाणी आत्मविश्वासाने वावरू शकतील.
• समुदाय सेवा: महिलांच्या कौशल्यांना ओळख देणे आणि त्यांना समाजासाठी योगदान देण्यासाठी प्रेरित करणे.

एक पहल च्या माध्यमातून निर्मला यांनी एक असा मॉडेल तयार केला आहे जो व्यक्तीगत पातळीवर महिलांना उचलतो आणि त्यांच्या सभोवतालचा समाजही मजबूत करतो. त्यांचा दृष्टिकोन अत्यंत सोपा आहे पण खोलवर परिणाम करणारा—जेव्हा महिला पुढे जातात, तेव्हा सर्व समाज उन्नती करतो।

भविष्यातील लीडर्स घडवताना

अनेक उदयोन्मुख प्रोफेशनल्ससाठी, विशेषतः महिलांसाठी, निर्मला बेहरा हे एक उदाहरण आहेत—जे दाखवते की जेव्हा ध्येय आणि चिकाटी एकत्र येतात, तेव्हा परिवर्तन घडू शकतं।

त्यांची कथा आहे शांत पण ठाम निर्धाराची, सकारात्मक बदलाची, आणि अशा नेतृत्वाची जे सहभाग आणि प्रेरणा देतं, आज्ञा नव्हे।

आरएसबी ग्रुप मधील काम आणि विस्तृत प्रोफेशनल कम्युनिटीमधील सहभागाच्या माध्यमातून त्या सतत एक प्रेरणादायी नेतृत्व प्रदान करत आहेत। त्या नेहमी पुढे उभ्या राहून नव्हे, तर आपल्या टीमबरोबर चालत लीड करतात—साथ देत, साथ घेत।

कारण शेवटी, नेतृत्व म्हणजे फक्त संस्था घडवणे नाही—तर इतरांना घडवणं हेही त्याचं महत्त्वाचं स्वरूप आहे।