मुंबईपासून जागतिक मंचापर्यंत: वैशाली के शाह यांची ब्यूटी एज्युकेशनसाठीची ग्लोबल व्हिजन

You can read this article in: Hindi Tamil Telugu Kannada Bengali English Gujarati

भारतामध्ये ब्यूटी इंडस्ट्रीला अनेक वर्षांपासून व्यावसायिक मान्यता आणि ठरलेल्या करिअर मार्गांसाठी संघर्ष करावा लागतो आहे. वैशाली के शाह, एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटी प्रायव्हेट लिमिटेड यांच्या फाउंडर, यांनी हा नॅरेटिव्ह बदलण्यात मोठी भूमिका बजावली आहे आणि गेल्या दोन दशकामध्ये देशातील आघाडीच्या ब्यूटी एज्युकेशन संस्थांपैकी एक उभी केली आहे. दि सीईओ मॅगझीनसोबतच्या संवादात त्यांनी विद्यार्थ्यांना सक्षम करणे, ग्लोबल स्टँडर्ड तयार करणे आणि ब्यूटी एज्युकेशनला सन्मानित, स्किल–ड्रिव्हन व्यवसायात बदलण्याचा त्यांचा प्रवास शेअर केला.

टीसीएम: आतापर्यंतचा तुमचा उद्योजकीय प्रवास आणि विविध सेक्टरमध्ये तुमच्या भूमिका सांगाल का?

वैशाली के शाह: माझा प्रवास एका व्हिजनपासून सुरू झाला—की ब्यूटी इंडस्ट्रीला व्यावसायिक मान्यता मिळाली पाहिजे. २००५ मध्ये मी एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटी प्रायव्हेट लिमिटेडची स्थापना केली, जी आज भारतातील प्रमुख ब्यूटी एज्युकेशन संस्थांपैकी एक आहे. वर्षानुवर्षे मी वर्ल्डस्किल्स इंटरनॅशनल आणि इंडिया स्किल्ससाठी चीफ एक्स्पर्ट म्हणून काम केले, जिथे मी तरुण प्रतिभांना मार्गदर्शन करून त्यांना भारताचे जागतिक स्तरावर प्रतिनिधित्व करण्यासाठी तयार केले.

सिडेस्कोच्या इंटरनॅशनल एक्झामिनर आणि व्हीटीसीटी (यू.के.) साठी इंटरनल क्वालिटी अॅश्युरर म्हणून मी भारतीय ट्रेनिंग सिस्टमला ग्लोबल स्टँडर्डशी जुळवण्यासाठी काम केले. फूड्स अ‍ॅण्ड डायटेटिक्स आणि बिझनेस अॅडमिनिस्ट्रेशनच्या पार्श्वभूमीमुळे मी वैज्ञानिक समज आणि स्ट्रॅटेजिक नेतृत्व एकत्र करून एक असा ब्रँड तयार केला जो स्किल डेव्हलपमेंट, क्वालिटी आणि सशक्तिकरणावर आधारित आहे.

टीसीएम: तुम्हाला एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटी सुरू करण्याची प्रेरणा कशी मिळाली?

वैशाली के शाह: जेव्हा मी २००५ मध्ये एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटी सुरू केले, तेव्हा माझा एक ठाम विश्वास होता—की ब्यूटी प्रोफेशनल्सना इतर कोणत्याही स्किल्ड सेक्टरइतकेच सन्मान, रचना आणि मान्यता मिळायला हवी. त्या काळात भारतात ब्यूटी एज्युकेशन प्रामुख्याने अनौपचारिक होते. टॅलेंटेड तरुण सर्वत्र होते, पण क्वालिटी ट्रेनिंग मिळणे किंवा आपल्या पॅशनला रोजगारात बदलण्यासाठी ठरलेला मार्ग खूप कमी लोकांना मिळत होता.

माझा सुरुवातीचा प्रवास ब्यूटी क्षेत्रातील नव्हता. मी हॉस्पिटलमध्ये डायटिशियन म्हणून काम सुरू केले, जो सन्मानाचा, व्हाईट–कॉलर जॉब होता, पण मला जाणवले की काहीतरी कमी आहे. मला समाजावर खोल प्रभाव निर्माण करायचा होता, आणि तेव्हाच मला ब्यूटी क्षेत्र आकर्षक वाटले, कारण हे विशेषतः मध्यमवर्गीय महिलांना सन्मानाने आर्थिक स्वावलंबन मिळवण्याची मोठी संधी देऊ शकते. माझ्यासाठी ब्यूटी कधीच फक्त बाह्य देखणेपणाबद्दल नव्हते; ते आत्मविश्वास, रोजगार आणि सशक्तिकरणाचे माध्यम आहे. हीच इनसाइट एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटीच्या बीजात बदलली.

टीसीएम: ही संस्था तयार करताना सुरुवातीच्या अडचणी काय होत्या?

वैशाली के शाह: सुरुवातीची वर्षे कठीण होती. कुटुंबांना हे पटवून देणे की ब्यूटी हा एक गंभीर आणि स्थिर करिअर होऊ शकतो, जिथे आधी काहीच नव्हते तिथे व्यवस्थित अभ्यासक्रम तयार करणे, आणि पात्र ट्रेनर्स मिळवणे — या मोठ्या अडचणी होत्या. त्या काळात “ब्यूटीला व्यवसाय म्हणून स्वीकारणे” सर्वसाधारणपणे मान्य नव्हते. हे सोडवण्यासाठी मी पहिल्या दिवसापासूनच विश्वासार्हता आणि ग्लोबल स्टँडर्ड्स यावर लक्ष ठेवले. आम्ही सिडेस्को (स्वित्झर्लंड), सिब्टॅक, व्हीटीसीटी (यू.के.) आणि पिव्हॉट पॉइंट इंटरनॅशनल यांसारख्या जागतिक संस्थांसोबत भागीदारी केली. या असोसिएशन्स आमचे बेंचमार्क झाले आणि आम्हाला विश्वास आणि उत्कृष्टतेची मजबूत पायाभरणी करण्यात मदत झाली.

टीसीएम: तुम्ही एल.टी.ए.च्या ट्रेनिंग मॉडेलचे आणि त्याच्या परिणामांचे वर्णन कसे कराल?

वैशाली के शाह: एल.टी.ए.मध्ये आम्ही फक्त तांत्रिक ट्रेनिंगपुरते मर्यादित राहत नाही. आमचा अभ्यासक्रम प्रोफेशनल्स तयार करतो, फक्त ब्यूटीशियन नव्हे. आम्ही स्किन, हेअर, मेकअप आणि नेल्स यांसारख्या तांत्रिक कौशल्यांना क्लायंट सर्व्हिस, संवाद, एथिक्स आणि उद्यमशीलता अशा सॉफ्ट स्किल्ससोबत जोडतो. वर्षानुवर्षे मी हजारो तरुण महिलांना आमच्या सेंटरमध्ये संकोचाने, असुरक्षिततेने येताना पाहिले आहे आणि आत्मविश्वासपूर्ण, सक्षम प्रोफेशनल्स बनून बाहेर जाताना पाहिले आहे. माझ्यासाठी यश म्हणजे दिलेल्या सर्टिफिकेट्सची संख्या नव्हे, तर ज्या करिअर्स आपण घडवले आहेत ते.

आम्ही इंडियास्किल्स आणि वर्ल्डस्किल्ससारख्या सरकारच्या स्किल इनिशिएटिव्हमध्येही खोलवर सहभागी आहोत. मला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चीफ एक्स्पर्ट म्हणून भारताचे प्रतिनिधित्व करण्याचा सन्मान मिळाला आहे, आणि सहा जागतिक स्पर्धांपैकी चार भारतीय प्रतिनिधी एल.टी.ए.मधून गेले आहेत. ही यशे आमच्यासाठी अभिमानाची बाब आहेत.

टीसीएम: एल.टी.ए.चे संचालन आणि क्लायंट्सबद्दल आणखी सांगाल का?

वैशाली के शाह: एल.टी.ए. स्कूल ऑफ ब्यूटी सध्या अनेक व्हर्टिकल्समध्ये काम करते — बी२सी, बी२बी आणि बी२जी. बी२सीमध्ये आम्ही नवशिक्यांना ट्रेन करतो आणि विद्यमान ब्यूटी प्रोफेशनल्सना आंतरराष्ट्रीय पात्रता मिळवण्यासाठी अपस्किल करतो. बी२बीमध्ये आम्ही आमच्या रिक्रूट–ट्रेन–डिप्लॉय (आर.टी.डी.एम.) मॉडेलद्वारे एंड–टू–एंड ब्यूटी रिटेल सोल्यूशन्स देतो. बी२जी अंतर्गत आम्ही राष्ट्रीय स्किल–बिल्डिंग उपक्रमांसाठी सरकारी संस्थांसोबत सहकार्य करतो.

आम्ही भारतातील काही अग्रगण्य ब्रँड्ससोबत काम करतो, जसे एफ.एम.सी.जी. विभागातील युनिलिव्हर आणि रिटेलमध्ये तनिष्क. आम्ही अनेक प्रीमियम ब्रँड्सना ग्रूमिंग आणि ऑडिट सेवा देखील देतो (काही गोपनीयतेखाली). आज आमच्याकडे जवळपास १५० प्रोफेशनल्सची टीम आहे, मुंबई मुख्यालयासह, महाराष्ट्र आणि गुजरातमध्ये आठ ट्रेनिंग सेंटर्स आहेत. आमच्या ट्रेनर्सच्या नेटवर्कद्वारे एल.टी.ए. देशभरातील विद्यार्थ्यांना सक्षम करण्यात सक्रिय आहे.

टीसीएम: तुमचे आणि तुमच्या संस्थेचे नेतृत्व–तत्त्व काय आहेत?

वैशाली के शाह: माझ्यासाठी नेतृत्व म्हणजे नियंत्रण नव्हे, तर सुविधा निर्माण करणे. मी स्वतःला असा व्यक्ती मानते जी इतरांना त्यांची ताकद आणि त्यांचा उद्देश शोधण्यासाठी सक्षम करते. आमची संस्था आमच्या सात मुख्य मूल्यांवर उभी आहे — आदर, सर्वोच्च ग्राहक–दृष्टीकोन, प्रामाणिकपणा, विश्वासार्हता, उत्कृष्टतेसाठीचा आवड, कृतज्ञतेची वृत्ती आणि सकारात्मकता. एल.टी.ए.मध्ये ही फक्त भिंतीवर लिहिलेली शब्द नव्हेत; आम्ही या मूल्यांचे पालन करणाऱ्या टीम मेंबर्सना ओळखतो आणि त्यांना प्रोत्साहन देतो. मी माझ्या विद्यार्थ्यांना नेहमी सांगते की जरी ट्रेंड्स येतात–जातात, तरीही काळ ओलांडणारा प्रोफेशनलिझम हा नेहमीच तात्पुरत्या ग्लॅमरपेक्षा वरचढ राहतो. एथिक्स आणि सातत्य हे तेवढेच महत्त्वाचे आहेत जितके की क्रिएटिविटी.

टीसीएम: आपण भारताच्या ब्यूटी स्किल इकोसिस्टममधील एक महत्त्वाची व्यक्ती आहात. इतक्या बदलत्या इंडस्ट्रीमध्ये आपण स्वतःला कसे पुढे ठेवता?

वैशाली के शाह: ब्यूटी इंडस्ट्री सतत बदलत असते — सस्टेनेबिलिटी ट्रेण्ड्सपासून नव्या तंत्रज्ञानापर्यंत आणि क्लायंटच्या अपेक्षांपर्यंत. आमच्यासाठी प्रासंगिक राहणे म्हणजे नेहमी एक पाऊल पुढे राहणे. आम्ही आमचा अभ्यासक्रम सतत अपडेट करतो, ज्यामध्ये स्किन सायन्स, सस्टेनेबिलिटी आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन यांसारखे नवे विषय जोडले जातात. आमची फॅकल्टी आणि तांत्रिक टीम आंतरराष्ट्रीय एक्स्पोजर आणि ट्रेनिंग घेते, जेणेकरून ग्लोबल बेस्ट प्रॅक्टिसेस येथे आणता येतील. पण इनोवेशनपेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे भारतातील ब्यूटी इंडस्ट्रीमध्ये प्रोफेशनल स्टँडर्ड्स वाढवणे आणि स्किल–आधारित करिअर पथ तयार करणे — हाच आमचा आधार आहे.

टीसीएम: दोन दशकांच्या प्रभावानंतर आपण यश कसे परिभाषित करता?

वैशाली के शाह: माझ्यासाठी यश म्हणजे महसूल किंवा पुरस्कार नव्हे, जरी आम्हाला इंडस्ट्री आणि सरकारी संस्थांकडून अनेक वेळा मान्यता मिळाली आहे. यश माझ्यासाठी प्रभावात आहे. जेव्हा एखादा विद्यार्थी मला म्हणतो, “एल.टी.ए.ने माझे आयुष्य बदलले,” तेच माझे खरे बक्षीस आहे. मला माझ्या ग्रॅज्युएट्सचा अभिमान आहे — जे आज भारतात सॅलॉन ओनर्स, ब्रँड ट्रेनर्स आणि तांत्रिक हेड्स म्हणून काम करत आहेत, आणि काही तर वर्ल्डस्किल्स स्पर्धेत देशाचे प्रतिनिधित्वही करत आहेत. त्यांच्या यशकथा माझा उत्साह जिवंत ठेवतात. आमचे लक्ष्य आता एल.टी.ए.ला संपूर्ण भारतात विस्तारित करणे आहे — प्रत्यक्ष आणि डिजिटल दोन्ही प्रकारे. क्वालिटी एज्युकेशन देशाच्या प्रत्येक कोपऱ्यात पोहोचायला हवे, आणि तंत्रज्ञान आम्हाला ते साध्य करण्यात मदत करेल.

टीसीएम: एक महिला उद्योजक म्हणून, आपण नव्या महिला नेत्यांना काय सांगू इच्छिता?

वैशाली के शाह: मी त्या पिढीचा भाग असल्याचा अभिमान आहे जी महिलांच्या उद्यमितेचे नियम पुन्हा लिहित आहे. महिला सहानुभूती, जुळवून घेण्याची क्षमता आणि भावनिक समज घेऊन येतात — हे नवे नेतृत्व घडवण्यासाठी आवश्यक गुण आहेत. प्रत्येक नव्या महिला उद्योजिकेला मी हेच सांगेन: छोट्या गोष्टीपासून सुरू करा पण मोठे स्वप्न बाळगा. अशा लोकांच्या सहवासात राहा जे तुमच्या मूल्यांशी जुळतात आणि प्रामाणिकपणावर ठाम राहा. परफेक्ट क्षणाची वाट पाहू नका; स्वतःचा क्षण तयार करा. आणि शिकणे कधीच थांबवू नका. जेव्हा आपण एका महिलेला सक्षम बनवता, तेव्हा आपण एका कुटुंबाला आणि एका पिढीला सक्षम बनवता. ब्यूटी एज्युकेशनने मला हे साधन दिले आहे की मी या सशक्तीकरणात योगदान देऊ शकते — एका विद्यार्थ्याद्वारे, एका स्वप्नाद्वारे आणि एका यशकथेद्वारे.